به گزارش کرد پرس، در این همایش تخصصی اساتید و شخصیت های برجسته علمی و فرهنگی بومی و ملی نظیر دکتر «قطب الدین صادقی» پژوهشگر، نویسنده و استاد دانشگاه، دکتر «پویا طالب نیا» باستان شناس و مدیرپایگاه میراث جهانی منظر فرهنگی هورامان، دکتر «پرویز کفچه» عضو هیئت علمی گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه کردستان، دکتر «ناصر رضایی» مدیر پژوهشکده گردشگری و دکتر «شروین گودرزی» کارشناس میراث فرهنگی ناملموس به ایراد سخنرانی پرداختند.
«نوروز و اساطیر ایران»، «نوروز و مدیریت رویداد در گردشگری»، «نوروز و صلح جهانی» و «نوروز در منظر شهری» عناوین سخنرانی اساتید حاضر در همایش تخصصی «هورامان نماد مشارکت اجتماعی در نوروز»، بود.
«نوروز و اساطیر ایران»، عنوان سخنرانی قطب الدین صادقی بود که به گفته او یکی از ریشە های اساطیری نوروز «دادار» است که با اهورا فرق دارد؛ اهورا خدای منظومه شمسی و دادار خدای کل کائنات است.
به اعتقاد این پژوهشگر و اسطوره شناس کُرد، نوروز معنای اسطورە ای عظیمی دارد و وقتی دادار قصد داشته دنیا را بیافریند، اول آسمان، بعد آب، بعد زمین و پس از آن گیاە و حیوان و در پایان آخرین شاە بیت کائنات یعنی انسان را آفرید و طبق اساطیر، خلقت انسان در اولین شب نوروز اتفاق افتاده است.
به گفته صادقی در اسطوره های کهن نیز آمدە است کە اهورا وقتی دیو سیاه و تاریکی را در آسمان دید، بە جنگ آن برخواست و قصد نابودی او را کرد، بە این ترتیب جنگی سخت میان اهورا و دیو تاریکی در می گیرد کە همانگونە کە گفتە شدە اهورا از ۱۲ هزار سال تاریخ خلقت آدمی، ۹ هزار سال آن را شکست خوردە است و اهورا برای آنکە بتواند علیە تاریکی، جهل و دروغ بپاخیزد، جنگ با دیو سیاه تاریکی را در پیش گرفت و وقتی بە زمین رسید جنگ قطع شد و انسان را آفرید و تکه هایی از نور وجود خود را در وجود آدمی قرار داد، بنابراین ما انسان ها بە مانند سربازان خدا و سربازان اهورا مزدا بر روی زمین هستیم کە رسالت ما جنگیدن علیە تاریکی، سیاهی، دروغ، جهل و استبداد است و خلقت انسان بدون هدف نیست.
این نویسنده کردستانی معتقد است، انسان برروی زمین یک ماموریت آسمانی دارد و حتی پس از مرگ هم آن نور نمی خواهد کە جسم را رها کند، زیرا وقتی رها کند و بە آسمان ها برود دیگر هرگز بە زمین باز نخواهد گشت بە جز یک بار در سال، آن هم در شب اول نوروز! در شب نوروز است کە روح عزیزان و بستگان ما بار دیگر بە زمین و بە دیدار ما می آید و فلسفە روشن کردن آتش بر پشت بام خانه ها در شب نوروز این است کە روح فرد فوت شدە بتواند خانە و خانوادە خود را از طریق آن آتش پیدا کند و در واقع معنی آتش نوروز همین است.
به گفته صادقی چهارشنبە سوری ربطی بە نوروز ما ندارد و حتی خود کلمە چهارشنبه یک کلمە عبری و سامی است و ایرانی نیست؛ وقتی عرب ها بە ایران هجوم آوردند، تمام رسم و رسومات ایرانی و کُردی ما را ممنوع و متوقف کردند و برای اولین بار در دوران مامون بود کە قرار شد رسم و رسوم ایرانی و کُردی بار دیگر از سرگرفتە شود که از قضا اولین شب نوروز مصادف با روز چهارشنبە بود و از آن پس ایرانی ها چهارشنبە آخر سال را به عنوان چهارشنبە سوری می شناسند.
به اعتقاد این پژوهشگر و اسطوره شناس کُرد، یکی از بزرگترین تجلی های فرهنگ کُردها در نوروز مراسم «میرمیران است»؛ در ۵ روز آخر سال بە دلیل اینکە هر سال ۱۲ ماە و هر ماه ۳۰ روز دارد، ۵ روز باقیماندە را در فارسی «پنجه دزدیده» می نامند کە در این پنج روز انسان ها کاری بە زندگی ندارند و جای همە قانون و رسم و رسومات با هم عوض می شود.
صادقی می گوید چیزی که بسیار جالب است این است کە، هیچ سند و مدرکی در خصوص مراسم «میرمیران» وجود ندارد و تنها حافظ، اشاره ای بە آن داشتە و هیچ ایرانی در مورد این رسم و رسوم چیزی ننوشتە است و برای اولین بار یک فرانسوی بە نام «ژاک دو مورگان» در مسیر عبور خود بە شوش در مهاباد این مراسم را می بیند و در سفر ۳ روزە خود جزئیات این مراسم را در کتابی نوشتە و حتی از آن مراسم عکس گرفتە است.
او بە بعد تاریخی ریشه نوروز هم اشاره کرد و گفت که در متون تاریخی آمده در سال ٦۱۲ زمانی که مادها از ظلم و ستم عاشوری ها بە تنگ آمدە بودند برای مقابلە با آن بە پا می خیزند و در مقابل آن باهم متحد می شوند و عاشوری ها را از صفحە روزگار محو می کنند و طبق روایات تاریخی در اولین روز نوروز مادها توانستند، عاشوری ها را نابود و از صحنە روزگار محو کنند و این حادثه تاریخی مهم نیز بە اسطوره ها وارد شدە است.
سخنران دوم این همایش دکتر پرویز کفچه بود که به بحث «نوروز و مدیریت رویداد گردشگری» پرداخت و به گفته او رویدادهای مختلف در ۳ دسته فرهنگی، تجاری و کاری دسته بندی شده که نوروز رویدادی فرهنگی محسوب می شود.
به گفته این استاد دانشگاه، مدیریت این رویدادها موضوعی تازه بوده و انجام کار تحقیقی بر روی آن ضروری است.
دکتر ناصر رضایی سومین سخنران همایش تخصصی «هورامان نماد مشارکت اجتماعی در نوروز» بود که موضوع سخنرانی او «نوروز و صلح جهانی» بود و در این سخنرانی نوروز را پدیده ای طبیعی معرفی کرد که می توان مشخصه های اجتماعی را هم به آن اضافه کرد.
مدیر پژوهشکده گردشگری می گوید نوروز زمینه ساز صلح و آشتی و رهایی جهان از شر و بدی است و موجب تقویت فرهنگ دوستی و بهره برداری از محیط زیست، رهایی و ثبات خواهد شد.
کارشناس میراث فرهنگی ناملموس چهارمین سخنران این همایش تخصصی بود که تصاویری از المان های نوروزی در شهرهای مختلف ایران ارائه داد و به بررسی نمادها در کردستان پرداخت.
به گفته دکتر شروین گودرزی، این المان ها نشان گر بیان بخشی از تاریخ و فرهنگ هر منطقه است که اگر به نمادهای بهره گرفته در ساخت آنها بنگریم، به بخشی از تاریخ آن منطقه می توان دست یافت.
دکتر «پویا طالب نیا» باستان شناس و مدیرپایگاه میراث جهانی منظر فرهنگی هورامان نیز به عنوان دبیر این همایش، گفت: این همایش یک رویداد ملی است که در سطح کشور برای ۲۸ پایگاه میراث جهانی و تعدادی از پایگاه های میراث ملی برنامه ریزی شده تا پیش از نوروز نشست های علمی را در خصوص فرهنگ های مختلف هر منطقه برگزار کنند.
به گفته مدیرپایگاه میراث جهانی منظر فرهنگی هورامان، با توجه به ظرفیت فرهنگی که در استان کردستان به ویژه منطقه هورامان وجود داشت، همایش «هورامان نماد مشارکت های اجتماعی در نوروز» تدوین شد تا مراسم هایی که در آستانه نوروز در روستاهای مختلف استان به خصوص در منطقه هورامان برگزار می شود، در سطح ملی معرفی شوند.
دکتر طالب نیا ادامه داد که این همایش با حضور استید برجسته استانی و ملی با موضوعات مختلف مدیریت، اسطوره شناسی، گردشگری و صلح برگزار شد و با توجه به اینکه در دنیا نوروز را به عنوان نماد صلح می شناسند، ما هم با برگزاری این همایش جایگاه نوروز را در میان کردها به نمایش گذاشتیم.
نظر شما